Pul itirmək çox vaxt faciə kimi qarşılanır. Amma tarixə baxsaq, “sıfırlanmaq” bəzən ən böyük sıçrayışların başlanğıcına səbəb olur. Əgər sən də hazırda maliyyə çətinliyi yaşayırsansa və ya hər şeyini itirdiyini düşünürsənsə, bilməlisən ki, bu, son deyil. Hətta dünyanın ən zəngin insanları da bu yollardan keçib. Fərq ondadır ki, onlar pullarını itirsələr də, düşüncə tərzlərini qoruyub saxlayıblar.

“SoftBank”ın qurucusu Masayoshi Son tarixdə fərdi olaraq ən çox pul itirən insan rekorduna sahibdir. 2000-ci il böhranında onun sərvəti 78 milyard dollardan 2 milyard dollara düşdü. Bir gecədə sərvətinin 99 %-ini itirmək, yəqin ki, hər kəsi məhv edərdi.

• Qayıdışı: O, depressiyaya düşmək əvəzinə gələcəyə fokuslandı. Cəmi 20 milyon dollarla o vaxtlar kiçik bir startap olan “Alibaba”ya yatırım etdi. Hazırda həmin yatırımın dəyəri 100 milyard dolları keçib.
• Dərs: Bazar çökə bilər, amma vizyonun yerindədirsə, hər zaman geri qayıda bilərsən.

Bu gün 160 milyard dolları idarə edən “Bridgewater” fondunun rəhbəri Ray Dalio 1982-ci ildə səhv proqnoz ucbatından tamamilə iflas etmişdi. Hətta o qədər pulsuz qalmışdı ki, ailəsini dolandırmaq üçün atasından 4000 dollar borc almışdı.

• Qayıdışı: O, təkəbbürünü kənara qoyub səhvlərindən dərs çıxardı. Şirkətini “radikal şəffaflıq” prinsipləri üzərində yenidən qurdu və itirdiyini min qat artıqlaması ilə geri qazandı.
• Dərs: Uğursuzluq son deyil, sadəcə təcrübənin bir hissəsidir. Dalio iflasını “həyatımın ən yaxşı təcrübəsi” adlandırır.

Yəqin ki, onun adı sənə də tanışdır. Hə, hər gün masamızda gördüyümüz “Heinz” souslarının yaradıcısı da vaxtilə iflas bayrağını qaldırmışdı. 1875-ci ildə ilk şirkəti batdı, borclarını ödəyə bilmədi və cəmiyyət içində biabır oldu.

• Qayıdışı: Dürüstlük və keyfiyyət prinsiplərinə sadiq qalaraq yeni bir şirkət qurdu. Qısa müddətdə borclarını ödədi və qlobal bir marka yaratdı.

Çünki pul bir resursdur, motivasiya və iradə isə mühərrikdir. Məsləhətlərimiz:

• Pul müvəqqətidir, bacarıq isə daimi: Pulu itirə bilərsən, amma onu qazanmağı öyrəndiyin “resepti” heç kim səndən ala bilməz.
• Sıfır nöqtəsi bir fürsətdir: İflas sənə ətrafındakı saxta dostları və lazımsız vərdişləri göstərən bir süzgəcdir.
• Təcrübə: 100 manatı idarə etmək üçün lazım olan prinsiplər 1 milyon manat üçün də eynidir. Sən artıq yolu tanıyırsan.

İtirdiyin məbləğ nə qədər böyük olursa, olsun, unutma ki, sən hələ də “oyundasan”. Yeganə real iflas insanın özünə olan inamını itirməsidir. 

Əgər bu yazını oxuyursansa və iradən yerindədirsə, deməli, hələ heç nə bitməyib. Sadəcə yeni başlanğıcın astanasındasan. “Limon qazanı”nı izlə, motivasiyanı və büdcəni qoru.